Cyrkon

Cyrkon to krzemian cyrkonu Zr[Si04] o twardości 7,5. Jego nazwa pochodzi ona od perskiego zargun (zar = ztoto, gun = barwa) = złocisty. Najczęściej wyglada tak:

Perydot - chryzolit - oliwin

Perydot, inaczej chryzolit - w niektórych krajach nazwy te stosuje się w znaczeniu równoznacznym; czasem chryzolitem nazywa się odmiany o odcieniu żółtawym, a perydotem kamienie oliwkowozielone.

Turmalin

Turmalin to wysoce złożony borokrzemian zawierający liczne pierwiastki, a przede wszystkim sód, glin, magnez, wapń, żelazo.
Twardość turmalinu: 7 - 7,5.

Turmaliny zostały przywiezione do Europy przez Holendrów ze Sri Lanki dopiero w XVIII w. Ich nazwa wywodzi się z syngalskiego "turamali" i wiąże się z właściwością kamienia, która w owym czasie była trudna do wyjaśnienia. Otóż turmalin po podgrzaniu ma zdolność przyciągania popiołu z ognia.

Jegłowa i kryształy górskie

Kopalnia łupków kwarcytowych i jej stare, zarośnięte laskiem wyrobiska to słynne miejsce występowania kryształów górskich.
Jednak w związku z tym, że w tej chwili w kopalni nie odstrzeliwuje się ścian, w kaolinie można znaleźć tylko  to, co wypłucze woda  - a mianowicie niewielkie kryształki.

The mine of quartz schists and it's old, overgrown exscavations are the famous location of mountain crystals.

Ja w akcji / Me in action 

Polskie czarne fluoryty czyli ciekawostka

Na górnym zdjęciu po lewej stronie fluoryt, który co nieco wypolerowałam, po prawej stronie czapa czarnego fluorytu na kwarcu, kwarc z pasmem ametystu w środku. Oba okazy pochodzą z Kletna.

In the top photo I present 2 specimens characteristic for 1 locality -  Kletno in Lower Silesia:

One is raw polished black to almost black fluorite and the other  is quartz irregular in colour (white, violet and grey) with black fluorite on the top.

Ciemnofioletowe i czarne fluoryty na skale macierzystej. Okazy też z Kletna.
Dark violet and black fluorites on the parent rocks. Specimens are from Kletno.

Ciemnofioletowe i czarne fluoryty okolic Kletna zawdzięczają swoją barwę promieniowaniu gamma, emitowanemu w czasie rozpadu uranu i toru. Pod wpływem tego promieniowania jony fluoru są wyrzucane ze swoich pozycji w strukturze, zostawiając "dziury", co daje tak ciemną barwę. "Wbrew rozpowszechnianym przez niektórych kolekcjonerów poglądom, fluoryty z Kletna nie są promieniotwórcze" (cytat z książki "Zbieramy minerały i skały", pod red. dr hab. Jerzego Żaby)

Dark violet and black fluorytem from Kletno owes their color gamma rays, emitted during the decay of uranium and thorium. Under the influence of this radiation fluoride ions are ejected from their positions in the structure, leaving a "hole", which gives it a dark color. Contrary to spread by some collectors views, fluoryty of Kletno are not radioactive.

Kryształy górskie z Jegłowej

Na wszystkich 4 zdjęciach kryształy górskie z Jegłowej

Rock crystals from Jegłowa (Poland) on all 4 pictures

Są ciekawe i piękne.
Większość kryształów górskich z Jegłowej ma zapisaną na swojej powierzchni całą historię powstania.
Są one wykształcone w postaci słupów zakończonych, nierzadko obustronnie, ścianami romboedrów. Ściany słupa pokrywa poprzeczne prążkowanie, czasem tworzące wręcz grube pręgi - są to linie wzrostu kryształu, powstające z przecięcia ścian romboedrów (krystalizacja w układzie romboedrycznym) ze ścianami słupa. Głębsze pręgi powstały w podczas dłuższej przerwy we wzroście kryształu.

Inny rysunek na ścianach słupa to rodzaj szwów i murów, wyraźnie odstających od powierzchni ścian. Odnosi się wrażenie, że kryształ w czasie wzrostu jakby się rozszczepiał. I rzeczywiście, bardzo często można zaobserwować małe kryształki wyrastające pod różnymi kątami ze ścian słupa.

Wiele kryształów ma na powierzchni głębokie wżerki, czasem układające się w misterne wzory, przypominające ślady działalności korników - są to figury wytrawień powierzchni w miejscu, gdzie wyrastały inne drobne kryształki kwarcu. Obecność figur trawienia jest charakterystyczna dla kryształów górskich z Jegłowej. Na niektórych kryształach widać pęknięcia i ponowny zrost, czasem w tym miejscu ma miejsce zmętnienie - jest to ślad po ruchach tektonicznych już po powstaniu kryształu.

Dużo informacji o tworzeniu się kwarcu w Jegłowej dostarczają drobne banieczki cieczy i gazu, zamknięte w kryształach (inkluzje). Na podstawie badań inkluzji stwierdzono, że kryształy kwarcu w Jegłowej krystalizowały w dwóch etapach - w temperaturze około 350 stopni Celsjusza i w przedziale 250 - 120 stopni Celsjusza.

Kryształy górskie z Jegłowej najprawdopodobniej były używane do tworzenia ozdób już w czasach prehistorycznych lecz prawdziwy boom zainteresowania kryształami z Jegłowej przypada na XVII i XVIII w.

ZOBACZ ALBUM Z KRYSZTAŁAMI GÓRSKIMI Z JEGŁOWEJ:

Koral

Korale są pochodzenia organicznego. Są to szkielety wapienne koralowców, należących do niższych morskich organizmów zwierzęcych.

Skład chemiczny korali: CaCO3 z domieszką substancji organicznej.
Twardość: 3,5
Własności optyczne: zbliżone do kalcytu.

Gagat (jet)

Dziś gagat, który jest bitumiczną odmianą węgla brunatnego. Powstał z uwęglenia drzew z rodziny araukarii, które powszechnie rosły w Europie przed 180 milionami lat (za Wikipedią).
Twardość 3-4 w skali Mohsa. Pali się jak węgiel.

Amonity

Amonity i skamieniałe drewno w syderycie ilastym. Pochodzenie - Łuków.

Amonity z Łukowa

Amonity to wymarłe głowonogi, których muszle w wielu wypadkach pięknie się zachowały. 

Szacuje się, że te stworzenia żyły od około 400 mln do 65 mln lat temu, a wyglądały jakoś tak:

Selenit (gips)

Kryształy selenitu. Pochodzenie - skarpa Wisły koło Dobrzynia. Te gipsy stanowią obecnie unikaty - pochodzą one z nieistniejącego już odsłonięcia w Dobrzyniu w skarpie Wisły - ta część skarpy w czasie fali powodziowej kilka lat temu została całkiem rozmyta przez Wisłę. Okazy ze zdjęcia są w mojej kolekcji od prawie 20 lat. 

Mianem selenitu określa się pięknie wykształcone, przezroczyste kryształy gipsu.

Święto ku czci przodków

Tradycyjnie święto ku czci zmarłych obchodzi się 4 razy do roku, a podstawowe, główne Dziady są obchodzone w tydzień po Wielkanocy, to zgodnie z tradycją w Dzień Zaduszny również się pamięta o zmarłych przodkach i obchodzi uroczystość ku ich czci.

Magnetyt

Magnetyt (Fe3O4 -  ruda żelaza, krystalizuje w układzie regularnym, twardość 5,5; rysa czarna.

Ma właściwości magnetyczne.

Akwamaryn

Uwielbiam ten niebieskozielony kamień, kojarzący mi się z krystalicznie czystym, ciepłym morzem lub jeziorem.

Akwamaryn jest berylem tak jak szmaragd, czyli krzemianem berylu i glinu o wzorze Be3Al2[Si6O18]

Tajemnicze tektyty

Wełtawity (mołdawity)

Wełtawity (mołdawity)

Tektyty to naturalne szkliwo krzemionkowe o dużej zawartości SiO2, oliwkowozielone do czarnozielonego i twardości 6-7.

Są to zagadkowe obiekty o niewyjaśnionej do końca genezie.

Zielone Świątki - starosłowiańskie "stado"

Czerwiec, przed nami Noc Kupały, a na razie późne w tym roku Zielone Świątki.
Święto w Zielone Świątki ma dawną, sięgającą jeszcze czasów prasłowiańskich, tradycję.

"Długosz uskarża się, że lud polski, na pamiątkę święta słowiańsko-pogańskiego zwanego stadem, przy opilstwie i rozwiązłości obchodzi Zielone Świątki. Na Podlasiu tykocińskiem jeszcze za naszej pamięci święto powyższe obchodzone było na Zielone Świątki przez pasterzy pod nazwą „wołowego wesela”. W Siedleckiem wół, użyty do tej uroczystości pasterskiej, zwał się „Roduś”. " (Zygmunt Gloger "Encyklopedia Staropolska")

Fragment grobowca w Sarnowie, pochodzącego sprzed 4 tys. lat

O tym starosłowiańskim swięcie pisze też Stanisław Szwarc-Bronikowski wspominając Sandomierz w swoim fenomenalnym "Testamencie Wieków":

"Tutaj, na brzegu małej polany w pobliżu jednego z kurhanów, odsłoniliśmy pozostałości sporego paleniska. Już wcześniej wiedzieliśmy, że właśnie na tej polance odbywały się od niepamiętnych czasów - "od zawsze", jak mówią w Kleczanowie, trwające do dziś wiosenne festyny w dniu Zielonych Świątek. Pośród drzew, w ziemi, można znaleźć wiele śladów tych festynów. Słowiańskie święto zmarłych miało charakter, jak określali zakonni kronikarze, "zabaw lubieżnych a nieobyczajnych". Obchodzono je właśnie przy grobach przodków, w terminie wiosennym.

Rubin

Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)
Twardość w skali Mohsa – 9
Łupliwość – brak, ale jest kruchy
Przełam – muszlowy lub nierówny
Barwa – czerwona
Połysk – szklisty

Szmaragd

Dziś prezentuję zieloną odmianę berylu. Szmaragdy należą do moich ulubionych kamieni i bardzo mi przykro, że są takie drogie...

Twardość – 7,5 - 8, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - niewyraźna, przełam nierówny do muszlowego
Barwa - zielona.

Szmaragd (po hiszpańsku esmeralda, prawda jak ładnie?) jest berylem, czyli krzemianem pierwiastków berylu i glinu o wzorze chem. Be3Al2(SiO3)6. Jego barwa pochodzi od domieszki chromu.

Szafir

Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)
Twardość w skali Mohsa – 9

Labrador i labradoryt

 Labrador

 Labrador

Labradoryty

Labradoryty

Labrador (skała z dużą ilością labradoru to labradoryt) jest skaleniem sodowo-wapniowyn (plagioklazem), pośrednim między albitem Na[AlSi3O8] i antorytem Ca[AlSi3O8], z przewagą Ca nad Na.
Twardość - około 6.
Odznacza się on piękną grą barw o odcieniach niebieskich i zielonych, przypominających mieniące się metalicznie barwy niektórych egzotycznych motyli. Ta gra barw spowodowana jest interferencją światła odbitego od mikroskopijnych wrostków różnych ciemnych minerałów,

Granaty

Granaty stanowią grupę minerałów o podobnym składzie chemicznym, mających różne własności fizyczne i optyczne zależnie od zawartości poszczególnych składników chemicznych.

Ogólny wzór granatów można przedstawić : A3B2[SiO4]3, gdzie A = Mg, Fe, Mn, Ca; B = Al, Fe, Cr, Mn, Ti.

Połysk - szklisty, tłustawy
Twardość - 6,5 - 7,5
Łupliwość - niewyraźna, przełam - muszlowy, ziarnisty

Są odporne na działanie kwasów i czynników klimatycznych.

Perły

No i przyszła pora na perły :)

Perły zawdzięczają swe powstanie żywym organizmom. Najpiękniejsze i najcenniejsze są wytworem małży morskich, szczególnie z rodzaju Pteria (perłopław), obejmującego ponad 30 gatunków. Żyją one w ciepłych morzach, do głębokości 30 m, przytwierdzone do dna. Oprócz pereł morskich znane są również perły słodkowodne, wytwarzane przez małże słodkowodne, m.in. Unio (skójka) i Anodonta (szczeżuja), które żyją w niektórych strumieniach i rzekach na obszarach o klimacie umiarkowanym - obecnie należą już do rzadkości na skutek rabunkowej gospodarki człowieka.

Jaspis

Nazwę jaspis stosuje się najczęściej dla określenia skrytokrystalicznych skał krzemionkowych, intensywnie zabarwionych związkami żelaza.

Fluoryt

Kryształ fluorytu

Kryształy fluorytu

Kryształy fluorytu

Twardość - 4, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - doskonała
Barwa - bezbarwny, żółty, biały, zielony, fioletowy, różowy, wielobarwny.
Wykazuje fluorescencję.

Opal

Opale australijskie

Opale australijskie

Opal mleczny - Szklary. Sfotografowany na plastrze krzemienia pasiastego.

Jest on uwodnioną krzemionką SiO2·nH2O, o zmiennej zawartości wody (od 1 do 21%), oddawanej w sposób ciągły przy suszeniu. Nie ma on struktury krystalicznej, tylko bezpostaciową. Tracąc wodę przekrystalizowuje w chalcedon. Tworzy naskorupienia i formy groniaste, występuje także w postaci nacieków.
Czysty opal jest minerałem bezbarwnym, choć w skałach jest najczęściej zabarwiony na szaro, żółto, brunatno, czerwono, zielonawo, czarno.

Krzemień pasiasty

Krzemień pasiasty - Iłża

Krzemień to produkt przekrystalizowania krzemionki. Skład chemiczny: SiO2 - 98,93 %, Al2O3 - 0,14 %, Fe2O3 - 0,06%, CaO - 0,04 %, MgO - 0,02%, H2O - 0,17%. Występuje w wapieniach, kredzie, marglach i żwirowiskach, tworząc konkrecje, buły i soczewy, wyraźnie widoczne na tle skały otaczającej. Charakterystyczna, biała powłoka konkrecji krzemiennych zbudowana jest z pylastego kwarcu zmieszanego z kredą.
Powstają one albo dzięki koncentracji krzemionki rozproszonej w wapieniach w trakcie diagenezy osadu lub są efektem nagromadzenia substancji krzemionkowej pochodzącej z krzemionkowych igieł gąbek oraz skorupek radiolarii (promienic).

Chryzopraz

Chryzopraz - Szklary

Chryzopraz - Szklary

Jest to jasnozielona półprzezroczysta odmiana chalcedonu. Jego barwę powodują domieszki tlenków niklu. Nazwa minerału wywodzi się od greckiego chryzos = złoty i prasinos = zielonkawy. Chryzopraz w przyrodzie występuje bardzo rzadko. Jest on obecny w pobliżu wietrzejących skał serpentynitowych.

Agat

Agat - Nowy Kościół

Agat - Płóczki

Jest to odmiana chalcedonu o charakterystycznej budowie wstęgowej, powstałej z naprzemianległych warstewek odmiennie zabarwionych. Agaty tworzą kuliste, elipsoidalne lub nieregularne bryły występujące w niektórych zasadowych skałach wulkanicznych. Powstawały, gdy pustki skalne pozostające po ulotnieniu się gazów z krzepnącej lawy zostały wypełnione przez oziębiony roztwór krzemionkowy, który zastygając tworzył agaty. W agatach pomiędzy skrytokrystaliczną krzemionką występuje niekiedy opal. Domieszki mineralnych substancji barwiących wstęgi agatu to głównie czerwony hematyt, żółtawy limonit i zielonkawy chloryt.