24 kwi 2012

Kryształy górskie z Jegłowej





Na wszystkich 4 zdjęciach kryształy górskie z Jegłowej
Rock crystals from Jegłowa (Poland) on all 4 pictures

Są ciekawe i piękne.
Większość kryształów górskich z Jegłowej ma zapisaną na swojej powierzchni całą historię powstania.
Są one wykształcone w postaci słupów zakończonych, nierzadko obustronnie, ścianami romboedrów. Ściany słupa pokrywa poprzeczne prążkowanie, czasem tworzące wręcz grube pręgi - są to linie wzrostu kryształu, powstające z przecięcia ścian romboedrów (krystalizacja w układzie romboedrycznym) ze ścianami słupa. Głębsze pręgi powstały w podczas dłuższej przerwy we wzroście kryształu.

Inny rysunek na ścianach słupa to rodzaj szwów i murów, wyraźnie odstających od powierzchni ścian. Odnosi się wrażenie, że kryształ w czasie wzrostu jakby się rozszczepiał. I rzeczywiście, bardzo często można zaobserwować małe kryształki wyrastające pod różnymi kątami ze ścian słupa.

Wiele kryształów ma na powierzchni głębokie wżerki, czasem układające się w misterne wzory, przypominające ślady działalności korników - są to figury wytrawień powierzchni w miejscu, gdzie wyrastały inne drobne kryształki kwarcu. Obecność figur trawienia jest charakterystyczna dla kryształów górskich z Jegłowej. Na niektórych kryształach widać pęknięcia i ponowny zrost, czasem w tym miejscu ma miejsce zmętnienie - jest to ślad po ruchach tektonicznych już po powstaniu kryształu.

Dużo informacji o tworzeniu się kwarcu w Jegłowej dostarczają drobne banieczki cieczy i gazu, zamknięte w kryształach (inkluzje). Na podstawie badań inkluzji stwierdzono, że kryształy kwarcu w Jegłowej krystalizowały w dwóch etapach - w temperaturze około 350 stopni Celsjusza i w przedziale 250 - 120 stopni Celsjusza.

Kryształy górskie z Jegłowej najprawdopodobniej były używane do tworzenia ozdób już w czasach prehistorycznych lecz prawdziwy boom zainteresowania kryształami z Jegłowej przypada na XVII i XVIII w.






14 mar 2012

Koral


Korale są pochodzenia organicznego. Są to szkielety wapienne koralowców, należących do niższych morskich organizmów zwierzęcych.

Skład chemiczny korali: CaCOz domieszką substancji organicznej.
Twardość: 3,5
Własności optyczne: zbliżone do kalcytu.

3 mar 2012

Gagat (jet)




Dziś gagat, który jest bitumiczną odmianą węgla brunatnego. Powstał z uwęglenia drzew z rodziny araukarii, które powszechnie rosły w Europie przed 180 milionami lat (za Wikipedią).
Twardość 3-4 w skali Mohsa. Pali się jak węgiel.

17 lis 2011

Amonity

Amonity i skamieniałe drewno w syderycie ilastym. Pochodzenie - Łuków.

Amonity z Łukowa

Amonity to wymarłe głowonogi, których muszle w wielu wypadkach pięknie się zachowały. 
Szacuje się, że te stworzenia żyły od około 400 mln do 65 mln lat temu, a wyglądały jakoś tak:

12 lis 2011

Selenit (gips)


Kryształy selenitu. Pochodzenie - skarpa Wisły koło Dobrzynia. Te gipsy stanowią obecnie unikaty - pochodzą one z nieistniejącego już odsłonięcia w Dobrzyniu w skarpie Wisły - ta część skarpy w czasie fali powodziowej kilka lat temu została całkiem rozmyta przez Wisłę. Okazy ze zdjęcia są w mojej kolekcji od prawie 20 lat. 

Mianem selenitu określa się pięknie wykształcone, przezroczyste kryształy gipsu.

31 paź 2011

Święto ku czci przodków


Tradycyjnie święto ku czci zmarłych obchodzi się 4 razy do roku, a podstawowe, główne Dziady są obchodzone w tydzień po Wielkanocy, to zgodnie z tradycją w Dzień Zaduszny również się pamięta o zmarłych przodkach i obchodzi uroczystość ku ich czci.

19 wrz 2011

Magnetyt


Magnetyt (Fe3O4 -  ruda żelaza, krystalizuje w układzie regularnym, twardość 5,5; rysa czarna.
Ma właściwości magnetyczne.

31 sie 2011

Akwamaryn


Uwielbiam ten niebieskozielony kamień, kojarzący mi się z krystalicznie czystym, ciepłym morzem lub jeziorem.
Akwamaryn jest berylem tak jak szmaragd, czyli krzemianem berylu i glinu o wzorze Be3Al2[Si6O18]

17 sie 2011

Tajemnicze tektyty


Wełtawity (mołdawity)


Wełtawity (mołdawity)

Tektyty to naturalne szkliwo krzemionkowe o dużej zawartości SiO2, oliwkowozielone do czarnozielonego i twardości 6-7.

Są to zagadkowe obiekty o niewyjaśnionej do końca genezie.

9 cze 2011

Zielone Świątki - starosłowiańskie "stado"

Czerwiec, przed nami Noc Kupały, a na razie późne w tym roku Zielone Świątki.
Święto w Zielone Świątki ma dawną, sięgającą jeszcze czasów prasłowiańskich, tradycję.

"Długosz uskarża się, że lud polski, na pamiątkę święta słowiańsko-pogańskiego zwanego stadem, przy opilstwie i rozwiązłości obchodzi Zielone Świątki. Na Podlasiu tykocińskiem jeszcze za naszej pamięci święto powyższe obchodzone było na Zielone Świątki przez pasterzy pod nazwą „wołowego wesela”. W Siedleckiem wół, użyty do tej uroczystości pasterskiej, zwał się „Roduś”. " (Zygmunt Gloger "Encyklopedia Staropolska")


Fragment grobowca w Sarnowie, pochodzącego sprzed 4 tys. lat

O tym starosłowiańskim swięcie pisze też Stanisław Szwarc-Bronikowski wspominając Sandomierz w swoim fenomenalnym "Testamencie Wieków":

"Tutaj, na brzegu małej polany w pobliżu jednego z kurhanów, odsłoniliśmy pozostałości sporego paleniska. Już wcześniej wiedzieliśmy, że właśnie na tej polance odbywały się od niepamiętnych czasów - "od zawsze", jak mówią w Kleczanowie, trwające do dziś wiosenne festyny w dniu Zielonych Świątek. Pośród drzew, w ziemi, można znaleźć wiele śladów tych festynów. Słowiańskie święto zmarłych miało charakter, jak określali zakonni kronikarze, "zabaw lubieżnych a nieobyczajnych". Obchodzono je właśnie przy grobach przodków, w terminie wiosennym.

5 mar 2011

Rubin



Wzór chemiczny: Al2O3 (trójtlenek glinu)
Twardość w skali Mohsa – 9
Łupliwość – brak, ale jest kruchy
Przełam – muszlowy lub nierówny
Barwa – czerwona
Połysk – szklisty

4 mar 2011

Szmaragd

Dziś prezentuję zieloną odmianę berylu. Szmaragdy należą do moich ulubionych kamieni i bardzo mi przykro, że są takie drogie...




Twardość – 7,5 - 8, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - niewyraźna, przełam nierówny do muszlowego
Barwa - zielona.

Szmaragd (po hiszpańsku esmeralda, prawda jak ładnie?) jest berylem, czyli krzemianem pierwiastków berylu i glinu o wzorze chem. Be3Al2(SiO3)6. Jego barwa pochodzi od domieszki chromu.

15 paź 2010

Labrador i labradoryt

 Labrador

 Labrador

Labradoryty

Labradoryty

Labrador (skała z dużą ilością labradoru to labradoryt) jest skaleniem sodowo-wapniowyn (plagioklazem), pośrednim między albitem Na[AlSi3O8] i antorytem Ca[AlSi3O8], z przewagą Ca nad Na.
Twardość - około 6.
Odznacza się on piękną grą barw o odcieniach niebieskich i zielonych, przypominających mieniące się metalicznie barwy niektórych egzotycznych motyli. Ta gra barw spowodowana jest interferencją światła odbitego od mikroskopijnych wrostków różnych ciemnych minerałów,

1 paź 2010

Granaty




Granaty stanowią grupę minerałów o podobnym składzie chemicznym, mających różne własności fizyczne i optyczne zależnie od zawartości poszczególnych składników chemicznych.

Ogólny wzór granatów można przedstawić : A3B2[SiO4]3, gdzie A = Mg, Fe, Mn, Ca; B = Al, Fe, Cr, Mn, Ti.

Połysk - szklisty, tłustawy
Twardość - 6,5 - 7,5
Łupliwość - niewyraźna, przełam - muszlowy, ziarnisty

Są odporne na działanie kwasów i czynników klimatycznych.

21 wrz 2010

Perły

No i przyszła pora na perły :)


Perły zawdzięczają swe powstanie żywym organizmom. Najpiękniejsze i najcenniejsze są wytworem małży morskich, szczególnie z rodzaju Pteria (perłopław), obejmującego ponad 30 gatunków. Żyją one w ciepłych morzach, do głębokości 30 m, przytwierdzone do dna. Oprócz pereł morskich znane są również perły słodkowodne, wytwarzane przez małże słodkowodne, m.in. Unio (skójka) i Anodonta (szczeżuja), które żyją w niektórych strumieniach i rzekach na obszarach o klimacie umiarkowanym - obecnie należą już do rzadkości na skutek rabunkowej gospodarki człowieka.

6 wrz 2010

Jaspis



Nazwę jaspis stosuje się najczęściej dla określenia skrytokrystalicznych skał krzemionkowych, intensywnie zabarwionych związkami żelaza.

28 sie 2010

Fluoryt

Kryształ fluorytu

Kryształy fluorytu

Kryształy fluorytu

Twardość - 4, kruchy
Połysk - szklisty
Łupliwość - doskonała
Barwa - bezbarwny, żółty, biały, zielony, fioletowy, różowy, wielobarwny.
Wykazuje fluorescencję.

21 sie 2010

Opal

Opale australijskie

Opale australijskie



Opal mleczny - Szklary. Sfotografowany na plastrze krzemienia pasiastego.

Jest on uwodnioną krzemionką SiO2·nH2O, o zmiennej zawartości wody (od 1 do 21%), oddawanej w sposób ciągły przy suszeniu. Nie ma on struktury krystalicznej, tylko bezpostaciową. Tracąc wodę przekrystalizowuje w chalcedon. Tworzy naskorupienia i formy groniaste, występuje także w postaci nacieków.
Czysty opal jest minerałem bezbarwnym, choć w skałach jest najczęściej zabarwiony na szaro, żółto, brunatno, czerwono, zielonawo, czarno.

17 sie 2010

Krzemień pasiasty


Krzemień pasiasty - Iłża

Krzemień to produkt przekrystalizowania krzemionki. Skład chemiczny: SiO2 - 98,93 %, Al2O3 - 0,14 %, Fe2O3 - 0,06%, CaO - 0,04 %, MgO - 0,02%, H2O - 0,17%. Występuje w wapieniach, kredzie, marglach i żwirowiskach, tworząc konkrecje, buły i soczewy, wyraźnie widoczne na tle skały otaczającej. Charakterystyczna, biała powłoka konkrecji krzemiennych zbudowana jest z pylastego kwarcu zmieszanego z kredą.
Powstają one albo dzięki koncentracji krzemionki rozproszonej w wapieniach w trakcie diagenezy osadu lub są efektem nagromadzenia substancji krzemionkowej pochodzącej z krzemionkowych igieł gąbek oraz skorupek radiolarii (promienic).

12 sie 2010

Chryzopraz


Chryzopraz - Szklary


Chryzopraz - Szklary

Jest to jasnozielona półprzezroczysta odmiana chalcedonu. Jego barwę powodują domieszki tlenków niklu. Nazwa minerału wywodzi się od greckiego chryzos = złoty i prasinos = zielonkawy. Chryzopraz w przyrodzie występuje bardzo rzadko. Jest on obecny w pobliżu wietrzejących skał serpentynitowych.

9 sie 2010

Agat




Agat - Nowy Kościół

Agat - Płóczki

Jest to odmiana chalcedonu o charakterystycznej budowie wstęgowej, powstałej z naprzemianległych warstewek odmiennie zabarwionych. Agaty tworzą kuliste, elipsoidalne lub nieregularne bryły występujące w niektórych zasadowych skałach wulkanicznych. Powstawały, gdy pustki skalne pozostające po ulotnieniu się gazów z krzepnącej lawy zostały wypełnione przez oziębiony roztwór krzemionkowy, który zastygając tworzył agaty. W agatach pomiędzy skrytokrystaliczną krzemionką występuje niekiedy opal. Domieszki mineralnych substancji barwiących wstęgi agatu to głównie czerwony hematyt, żółtawy limonit i zielonkawy chloryt.

5 sie 2010

Chalcedon

Chalcedon z kwarcem w tle

Jest to skrytokrystaliczna odmiana kwarcu SiO2. Jego skupienia zawierają submikroskopowe wrostki wypełnione cieczą. Tworzy zbite, naciekowe skupienia oraz konkrecje o różnym zabarwieniu.
Chalcedon pojawia się w skałach magmowych jako produkt hydrotermalny niskich temperatur. Powstaje też w wyniku przekrystalizowania opalu. Jest rozpowszechnionym składnikiem skał osadowych, powstającym na skutek przekrystalizowania koloidalnej lub biogenicznej krzemionki. W tych skałach tworzy również konkrecje oraz warstwy stanowiące skały określane jako rogowce lub chalcedonity. Czasem jest spoiwem skał okruchowych.

4 sie 2010

Tygrysie oko. Kocie oko. Sokole oko.

Tygrysie oko / sokole oko

Tygrysie oko

Cechą tych odmian kwarcu jest silna migotliwość i przesuwanie się jasnego pasma przy zmianie położenia minerału, co jest wspaniale widoczne po oszlifowaniu. Właściwość tą powoduje włóknista budowa minerałów, przy czym tygrysie oko i sokole oko zawierają włókienka (wrostki) krokidolitu, natomiast kocie oko zawiera włókienka (wrostki) azbestu.

3 sie 2010

Morion


Jest to czarna, nieprzezroczysta odmiana kwarcu.
To zabarwienie jest spowodowanego występowaniem w jonów glinu, sodu, litu lub czasami potasu w strukturze minerału, zastępujących jony krzemu lub działaniem naturalnego promieniowania jonizującego działającego na te kryształy przez bardzo długi czas.